207 77 77
PRENSES DOĞUM (AĞRISIZ DOĞUM)

Ağrısız doğum işlemine halk arasında prenses doğum denmektedir. İşin aslı ilk kez ağrısız doğum uygulanan kişi de 1853 te kloroformla ağrısız doğumu gerçekleştirilen ingiliz kraliçesi Viktorya’dır

O döneme kadar ağrı çekmek gereklilik olarak düşünülmüş kişiler bu yolla günahlarından arındıklarına inandıkları için ağrılarını kesmeyi istememişlerdir. Hala doğumu olumsuz etkileyeceği düşüncesi, günah düşünceleri ve elbette hastanelerin bu konuda yatersiz olması gibi nedenlerle batı ülkelerine göre daha az oranda ağrısız doğum uygulamaları görülmekte. Anestezinin gelişmesinden sonra ağrısız doğum uygulamaları sıklaşmıştır. Günümüzde ağrısız doğum yani prenses doğum denilince akla epidural kataterle yapılan doğum analjezisi gelmektedir. Ağrı çoğu zaman yolunda olmayan şeylerin göstergesidir ancak doğumda ağrı bebeğin yola çıktığının habercisidir. Doğum ağrısı ritmik uterus (rahim) kasılmaları nedeniyle olur ve bu kasılmalar sayesinde bebek doğum kanalında ilerler, doğum için gerekli genişlik oluşur. Ağrıların gelme aralığı azalırken ağrı şiddeti gidrek artar ve doğumdan sonra biter.

Doğum Ağrısı: İki tip ağrı olur.

1.Evre:İlk doğumunu yapanlarda 10-12 saat birden çok gebeliklerde 6-8 saat sürer. Ağrılı uterus kasılmaları vardır. Bu kasılmalar serviks ve uterus alt segmentini genişletir. Bu ağrı alt batın, kasık, uyluk iç tarafı ve bel bölgesi ve kalçaya yayılır. Bu dönemde ağrı seviyesi biraz yukardadır.
2.Evre:Serviksin tam genişlemesi (10cm) ile çocuğun doğumu arasıdaki ağrıdır. İlk doğumunu yapanlarda 30-40 dakika çok doğum yapmışlarda 20-30 dakika sürer. Ağrı vagina ,vulva ve pelvik tabanın genişlemesini sağlar. Bu dönemde ağrı aşağıda hissedilir. En ağrılı ve sıkıntılı dönem bu kısa dönemdir.


Doğum ağrısı tedavi seçenekleri:Hipnoz ,Akapunktur ,Nöral Terapi ,Suda doğum ,Damardan ağrı kesiciler vermek gibi fakat hiçbiri epidural analjezi kadar etkili değildir.
Epidural analjezi:Doğum analjezisinde hala altın standart gibi görünüyor. Epidural analjezi, doğum analjezisi ,Anne adayının ağrısız doğuma önceden karar vermesi hangi yöntemi uygulayacağını bilmesi gerekmektedir.Epiduralyöntemle analjezi uygulanacak ise kanama pıhtılaşma testlerine önceden bakmak anne adayının omurga yapısının uygun olup olmadığına bakmak daha uygun olur. Bel bölgesi temizlendikten sonra gebe oturur pozisyonda ya da sol yan pozisyonda iken belindenepiduralaralığa girilerek bir katater yerleştirilir ve kataterden ilaç uygulanır. İşlem anestezi makinesi bulunan bir merkezde deneyimli anestezistler tarafından uygulanır. İlaç uygulamasından sonra ağrı duyusu ortadan kalkar ancak bebeğin hareketleri ve dokunma duyusu hissedilmeye devam eder. Kişi ayağa kaldırılıp yürütülebilir. Eğer doğum gerçekleşemez ve sezeryana gidilirse kolaylıkla aynı kataterden anestezi dozu verilerek sezeryan da gerçekleştirilebilir. Epidural anestezi genel anesteziye göre anne ve bebek açısından daha güvenli bir yöntemdir. Epidural analjezi uygun dozda ve zamanda uygulandığında doğumu hızlandırabilir.


Normal doğum için epidural analjezi kimlere uygulanmaz?
Yöntemi kabul etmeyen, pıhtılaşma bozukluğu olan, kateter takılacak alanda cilt enfeksiyonu olan, kan basmcı düşük olan, herhangi bir nedenle kafa içi basıncı artmış olan ve nörolojik hastalığı olan anne adaylanna epidural analjezi uygulanmaz.


Epidural analjezi uygulanan hastalarda ne gibi problemler ortaya çıkabilir?
Bazen kan basıncında aşırı düşme olabilir. Bunun için epidural kateter yerleştirilmeden önce hastaya en az 500 ml serum verilir. Hasta tansiyonu sık sık kontrol edileceğinden tansiyon düştüğünde tansiyonu yükselten ilaçlar uygulanır.
Baş ağrısı:Epidural ve spinal işlemlerden sonra en sık görülen komplikasyondur.Görülme sıklığı %0.2—24 arasında değişmektedir. Gebede normal olarak omurganın ligamentleri gevşer ve doku ödemlidir. Epidural aralığın saptanması zorlaşır ve uterus kontraksiyonları sırasında negatif basınç kaybolur. Dural ponksiyon riski artar. Dura ponksiyonu sonrası BOS(Beyin Omirilik Sıvısı ) sızıntısı sonucu baş ağrısı oluşmaktadır. Ayağa kalkmakla, öksürmekle, başağrısı artar. Ensede ağrı sertlik, bulantı, kusma, ışığa duyarlılık, kulak çınlaması,iştah kaybı eşlik edebilir.Allahtan kalıcı değil geçicidir.


Baş Ağrısı Tedavisi:Yatak istirahati Analjezik Sedatif Antiemetik Kafein(epilepsi,preeklempsi ve hipertansiyonu olanlara verilmez) 5-7 gün sonra bu tedavi ile %90 iyileşme görülür. Büyük bir kısmı hiç tedavisiz kendiliğinden geçer.
Kan Yaması: Doğru tanı konulmalıdır. Dirençli postspinal başağrısında uygulanır. Perforasyon bölgesine steril alınan (kişinin kendinden) 10-20 ml kan epidural alana enjekte edilir. Epidural kan yamasının potansiyel riskleri mevcuttur.
Bunlar; yeni bir dura ponksiyonu, hematom, enfeksiyon riski, radiküler ağrı, kramp, sürekli sırt ağrısıdır.

Katater kopması, spinal kord yaralanması,sinir kökünde hasar,titreme,idrar yapmada zorluk, sırt ,bel ağrısı,nörolojik komplikasyonlar, epidural abse, epidural hematom oldukça nadiren görülebilir Epidural analjezinin anneye zararı var mıdır?


Hayır.Ağrı çekmeden doğum olmaz kanati yanlıştır. Nitekim doğum ağrısına verilen tepkiler kültürel çeşitlilik göstermektedir. Doğumla ilgili ağrı doğumla ilgili problemlere ve doğum süresinin uzamasına sebep olabilir. Ağrının önlenmesi rahimin kasılmasını, anne adayının ıkınmasını ve doğum için gereken fizyolojik değişiklikleri engellemez.

Epidural analjezinin bebeğe zararı var mıdır?
Hayır. Belki doğum ağrısının anne adayında oluşturacağı stres bebeğe zarar verebilir. Bu yüzden doğum ağrısının giderilmesi özellikle tavsiye edilir.

Uz.Dr.Gökhan ÇAKIR Anestezi ve Reanimasyon Uzmanı
Dünyam Hastanesi
Hastane Caddesi Kenarcık Sok No:10 Kocasinan / KAYSERİ
Telefon: +90 352 207 77 77 FAKS: +90 352 207 77 78 - +90 352 207 77 79
Facebook ta takip edin.
Copyright© 2014 Dünyam Hastanesi